قطعی اینترنت چه تاثیری بر بازیسازی ایران گذاشته است؟
اینترنت در زندگی روزمره ما عملا یک نیاز حیاتی است. کوچکترین کاری که ما در طول روزمره قرار است انجام دهیم، میتواند به اینترنت وابسته باشد، ارتباط بین آدمها با اینترنت زنده است، کسبوکارها با اینترنت میتوانند کسب درآمد کنند و دهها مثال دیگر که میتوانم در آغاز این گزارش بنویسم.
بازیسازی در ایران به اندازه کافی با چالشهای مختلف همراه است. از کمبود امکانات و منابع محدود بگیرید تا تحریمهای بینالمللی که دسترسیهای مستقیم به ناشر، رسانه و پلتفرمها را با اختلال همراه کرده است. حال فرض کنید در بین تمامی این مشکلات، ناگهان اینترنت نه برای یک یا دو روز، بلکه برای بیست روز قرار است قطع شود. جدا از تمام صدماتی که قطعی اینترنت و بحرانهای اجتماعی در طول یک ماه گذشته به روان و کسبوکار تمام اقشار جامعه وارد کرد، بازیسازهای مستقل ایرانی هم متحمل ضرر و زیان سنگینی شدند.
در طول این گزارش با «علیرضا مرادی»، مدیرعامل استودیو Polydin و «آرش نگهبان»، کارگردان بازی ایرانی Restore Your Island از استودیوی PaiBand صحبت کردم و از مشکلاتی که قطعی اینترنت برای بازیسازی ایران ایجاد کرده پرسیدم. مشکلاتی که تنها به بیست روز قطعی اینترنت منتهی نشده و تا به همین امروز و این لحظه ادامه دارد. با ویجیاتو[2] همراه باشید.
ساخت بازی برای مخاطب بینالمللی با اینترنت قطعشده
استودیوهای Polydin و PaiBand با هدف جذب مخاطب بینالمللی مشغول به توسعه بازیها در ایران شدند؛ اما قطعی اینترنت عملا توسعه بازیها را مختل میکند.
علیرضا مرادی در استودیوی Polydin[3] به عنوان مدیرعامل و کارگردان فعالیت میکند. این استودیو در حال حاضر مشغول توسعه یک بازی ترسناک است که هنوز به صورت عمومی معرفی نشده. همچنین این استودیو، علاوهبر توسعه بازی خودشان، با تیمهای خارجی هم به عنوان نیروی Outsource (برونسپاری) همکاری میکند. آنها با بیش از سه سال سابقه با چهل کلاینت مختلف همکاری داشتهاند و بیش از ۳۵ کارمند دارند.
علیرضا مرادی - کارگردان و مدیرعامل استودیوی Polydinمرادی در پاسخ به این سوال که قطعی اینترنت چه تاثیری بر کار آنها گذاشته میگوید:
«ارتباط ما با پابلیشرها، ایجنتها و کلاینتها قطع شد. در دوره جنگ، فرصت کار روی بزرگترین پروژه خودمان - که فقط میتوانم بگویم مربوط به فرنچایز Warhammer بود ـ را از دست دادیم، چون ایمیلهای کلاینت مابین پروسه تست بیپاسخ مانده بود.
از سمتی، همین الان هم پروسههای Business Development شرکت ما متوقف شده، چون نمیدانیم کی دوباره ممکن است اینترنت قطع شود.»
قطعی اینترنت باعث شده بود تا برخی از کارمندها، کارهای خود را در فلش و به صورت حضوری به کارگردان نشان دهند تا کارها عقب نماند. با این حال، مرادی باور دارد که این فداکاریها، راهحل پایداری برای یک صنعت نیست.
در راستای تهیه این گزارش با آرش نگهبان هم صحبت کردیم. او کارگردان بازی Restore Your Island است که در استیم توانسته آمار و ارقام خوبی را ثبت کند. این بازی توسط استودیوی PaiBand[4] در دست ساخت قرار دارد و قطعی اینترنت باعث شده تا بسیاری از اعضای استودیو احساس بیثباتی و ناامیدی شدید داشته باشند.
آرش نگهبان - کارگردان خلاق استودیوی PaiBandنگهبان در رابطه با تاثیرات قطعی اینترنت میگوید:
«با قطع دسترسی به پروژههایمان روی گیتهاب، توسعه بازی بهطور کامل متوقف شد، به ویژه که بسیاری از اعضای تیم خارج از ایران حضور دارند و به صورت دورکاری همکاری میکنیم. تمام اعضای تیم در تلاش بودند تا به هر روشی اتصال اینترنت را برقرار کنند، اما نتیجه چیزی جز ناامیدی نبود.
پس از چند روز تلاش ناموفق، مجبور شدیم تصمیمهای دشواری اتخاذ کنیم و استودیو را موقتا تعطیل کنیم. هفته اول، وقتی مشخص شد اینترنت به این زودیها وصل نخواهد شد، حتی به تعطیلی دائم استودیو فکر میکردیم و شاید اگر دسترسی به اینترنت چند روز دیرتر فراهم میشد، عملا استودیو را جمع کرده بودیم.»
بازی Restore Your Island قرار بود در نیمه اول سال 2026 عرضه شود، اما قطعی طولانیمدت اینترنت، باعث شده تا تیم توسعه در شرایط کرانچ قرار بگیرد تا از تأخیر حداقل سه ماهه بازی جلوگیری کنند؛ تأخیری که به گفته نگهبان، ضربه بزرگی به استودیو خواهد زد.
ارتباطات قطعشده با ناشرها و فرصتهای از دست رفته
علیرضا مرادی طی چند ماه گذشته سفرهایی را انجام داد تا با برخی از ناشران خارجی به طور مستقیم ارتباط برقرار کند. او در این رابطه گفت:
«از ۲۲ دی قصد داشتیم ارتباط جدی با پابلیشرها را شروع کنیم، اما ۱۸ دی اینترنت قطع شد و در نتیجه این پروسه عقب افتاد. در حال حاضر تصمیم گرفتیم با یکی از کانکشنهای خارجی خود برای ارتباط با ناشر همکاری کنیم تا در صورت قطعی اینترنت، اون از طرف ما پروسه را ادامه دهد. این مدل ارتباط، برای یک صنعت حرفهای و بینالمللی، عملا یک ریسک دائمی محسوب میشود.»
مرادی در ادامه اشاره میکند که استودیوی آنها به علت عدم عقد قرارداد با ناشر خارجی، صدمه کمتری در این مدت دیده است.
در طرف دیگر، نگهبان میگوید که فرصتهای زیادی را در طول این بیست روز از دست دادند. تیم PaiBand در حال رایزنی با ناشران چینی و روسی برای انتشار محلی بازی بوده و در حال حاضر ارتباط با تیم روسی به طور کامل از بین رفته است. همچنین ضررهای متحملشده در این قطعی باعث شده تا این تیم پورت بازی روی کنسولها را متوقف کند و هزینههای این بخش را به بازگرداندن پروژه به روال عادی منتقل کند.
نگهبان میگوید:
«کمپین تبلیغاتی ما آغاز شده بود، فعالیتهای منظم در سوشال مدیا داشتیم و قرار بود در دو ایونت استیم که تاریخشان دقیقا در همین ۲۰ روز بود شرکت کنیم. تریلری که قرار بود توسط IGN و دیگر رسانهها منتشر شود، به دلیل منتظر ماندن آنها برای تاریخ دقیق ریلیز، پخش نشد.»
شرایط سخت توسعهدهندهها
بحرانهای اجتماعی، تمام اعضای یک جامعه را تحت تاثیر قرار میدهد. اما وضعیت توسعهدهندههای حاضر در استودیوها چگونه است و مدیران برای حفظ سلامت روحی و روانی کارمندان چه میکنند؟
مرادی در پاسخ به این سوال میگوید که صادقانه نمیتوانند کاری برای بهبود وضعیت روانی کارمندان انجام دهد. او افزود:
«همه از نظر روانی بهنوعی فرسودهایم، ولی با تمرکز روی هدف و همبستگی تیمی روبهجلو حرکت میکنیم.»
او میگوید بسیاری از توسعهدهندگان خارج از کشور نگران حال افراد داخل بودند. در زمان قطعی برخی قراردادها به طور موقت متوقف شد و با بازگشت اینترنت دوباره کار به حالت سابق برگشته، اگرچه که نگرانی درباره قطعی دوباره وجود دارد.
نگهبان با اشاره به این موضوع که بازیسازی یک کار کاملا تخصصی و وابسته به تکنولوژی است، یک روز عقب افتادن از تکنولوژی روز را فاصله گرفتن با جهان میداند. او در ادامه اشاره میکند که دغدغه و فکر اصلی اعضای تیم او در حال حاضر مهاجرت است. او افزود:
«تقریبا تمام اعضای تیم به مهاجرت فکر میکنند، چون دیگر امیدی به ماندن نمیبینند. وقتی احساس میکنی آیندهات در دست تصمیمگیرندگانی است که اهمیتی به زندگی و آرزوهای تو نمیدهند و بهراحتی میتوانند همه چیز را متوقف کنند، طبیعی است که امید کمرنگ شود.»
تداوم وضعیت کنونی با تعطیلی استودیوها همراه خواهد بود
مرادی میگوید که به عنوان مدیر استودیو به تمام اعضا گفت که نمیخواهد از ایران برود و تا وقتی اعضا پای پروژه بماند، او هم میماند. اما با تداوم وضعیت حال حاضر اینترنت چه اتفاقی میافتد؟
مرادی میگوید:
«ما تا چندین هفته میتوانیم بدون اینترنت بینالمللی توسعه را ادامه دهیم، اما قطعا در صورت قطع طولانیمدت، ما هم مجبور میشویم یا جمع کنیم یا تیم را از ایران خارج کنیم.»
طبق شنیدههای مرادی، بسیاری از شرکتهای فعال در حوزه بازی و انیمیشن در حال تعدیل نیرو یا تعطیلی هستند. بسیاری از مدیران هم تصمیم به مهاجرت دائم گرفتند.
نگهبان هم بر این موضوع تاکید میکند که تداوم شرایط کنونی برابر با تعطیلی استودیو و مهاجرت خواهد بود.
«اگر وضعیت به همین شکل ادامه پیدا کند، کار ما با ایران عملاً به پایان خواهد رسید و مانند بسیاری از همکارانمان، مجبور به ترک کشور خواهیم شد. این موضوع برای ما قطعیست.»
درآمدزایی این دو استودیو هم با مشکل روبهرو شده است. استودیوی Polydin کمترین میزان درآمد خودش را در طول چهار سال فعالیتش داشته و استودیوی PaiBand هم صددرصد درآمد خودش را به بازار خارج از ایران متصل کرده و در نتیجه قطعی اینترنت برابر است با عدم دسترسی به منابع مالی.
روز گذشته، «محمد زهتابی»، رئیس کمیسیون نرمافزارهای بازی و سرگرمی نصر تهران، خسارت واردشده به صنعت بازیسازی در دوران قطع اینترنت را ۵۰۰ میلیارد تومان برآورد کرد[5].
قطعی اینترنت در ایران، صرفا یک اختلال یا یک تصمیم مقطعی نیست؛ این اتفاق، زنجیرهای از ضربههاست که مستقیما بسیاری از کسبوکارها را هدف قرار میگیرد و به همه ضربه میزند.
بازیسازی در ایران هرگز نتوانست به اندازه یک صنعت قد علم کند. اما همین تصمیمات، حوزهای که با حداقلها زنده مانده را میکشد. پروژهها میمیرند، اعتماد ناشران از بین میرود، تیمها از هم میپاشند و در نهایت مهاجرت، به تنها گزینه منطقی برای نیروی انسانی ارزشمند تبدیل میشود. تداوم این مسیر، نهتنها به معنای تعطیلی استودیوهاست، بلکه به معنای از دست رفتن یک نسل از بازیسازان ایرانی است. نسلی که میتوانست بازیسازی ایران را از حالت سکون فعلی تکان دهد.
∎[6][7]References
- ^به گزارش خبرگزاری - (sahebkhabar.ir)
- ^ویجیاتو (vigiato.net)
- ^استودیوی Polydin (polydin.com)
- ^استودیوی PaiBand (paibandstudio.com)
- ^خسارت واردشده به صنعت بازیسازی در دوران قطع اینترنت را ۵۰۰ میلیارد تومان برآورد کرد (vigiato.net)
- ^∎ (sahebkhabar.ir)
- ^ (sahebkhabar.ir)
Authors: صاحبخبران - جدیدترین و آخرین اخبار ایران و جهان - علمی-فناوری